Kasi Matenda gha Ehrlichiosis gha Nkhwantha Ni Vichi?
Apr 21, 2021
Canine Ehrlichiosis ni matenda ghakukhwaskana na galu agho ghakupangika na nkhupa ya ng’ombe iyo yikukhwaska E. canis. Vilonda vyakumanyikwa vikusazgapo kuchepa kwa thupi, kunjira kwa maselo gha plasma mu viŵaro vinandi, kuchepa kwa ndopa kwambura -kuweleraso na vilonda vinyake. Vili na nkhongono yakuthandazgira ndipo kanandi vikuŵa pamoza na mavairasi ghanyake, ndipo ivi vikupangiska kuti ŵagalu awo ŵakulwara ŵafwenge chomene. Mungasankha kuwuskapo nkhupa na kugwiliskira ntchito munkhwala wakukoma tuvilombo kuti muchizgike. Wovwiri wakukwana

Kasi vimanyikwiro vya E.canis?
Nyengo yakukhwima ni mazuŵa 8-12. Ntchewe izo zikulwara zikuŵa na malungo nyengo na nyengo, zikuŵavya chilato cha chakurya, zikuŵa na maji ghakupangika na mphuno na kutupa kwa maso, zikuŵa na ndopa zichoko, ndipo zikuchepa thupi. Ntchewe izo zikulwara chomene zikuŵa na kubokora, kutupa kwa maselo gha thupi, kusefukira kwa m’kamwa, kutupa kwa viŵaro na chifuŵa, ascites, kusefukira kwa pleura na vimanyikwiro vya gastroenteritis. Ntchewe zinyake izo zikulwara zikuŵa na vilonda vyakufipa mu mawoko na pa chiŵegha, ndipo zikujipulika kuti zikukhwaskika. Ntchewe za German Shepherd kanandi zikusuzgika na suzgo la kupanga mafupa na kutondeka kupanga ndopa, ndipo ivi vikupangiska kuti ndopa zifumemo chomene mu thupi na nyifwa nga ni kufuma ndopa mu mphuno na ndopa kufuma mu maso. Nthowa ya nthenda iyi kanandi yikujumpha mu vigaŵa vitatu: chigaŵa cha acute, chigaŵa cha subclinical na chigaŵa cha chronic.
Acute phase: yikukhala kwa masabata ghaŵiri panji ghanayi, chomenechomene yikuwoneka nga ni malungo, kuchepa kwa chilato cha chakurya, kugongowa, kutuluka kwa mucopurulent kufuma mu mulomo na mphuno, kukhoma kwa thupi, kuleka kukhumba kusunkhunyika, kutupa kwa viŵaro panji pasi pa m’mimba, chikhoso panji kusuzgika kupuma. Ntchewe yikulimbana na matenda, maselo gha lymph node mu thupi lose, kukura kwa mphuno, na thrombocytopenia vikuchepa. Kuwonjezera apo, nkhupa za parasitic kanandi zingasangika pa mtunda wa agalu mu chigaŵa cha acute.
Siteji ya subclinical: Mu siteji ya acute, pali nyifwa zichoko waka za galu wakulwara, ndipo vimanyikwiro vinandi vya galu wakulwara vikumara pachokopachoko na kuzgoka ku subclinical stage, ndipo kutentha kwa thupi lawo na kulemera kwake vikuwelera ku malo ghake. Kweni vimanyikwiro vya ndopa vyambura kumanyikwa, nga ni thrombocytopenia na hyperglobulinemia. Chigaŵa cha subclinical chingakhala mazuŵa 40-120, ndipo agalu awo ŵachali ŵakutondeka kuchira ŵakusamuskika ku chigaŵa cha chronic.
Chigaŵa cha nyengo yitali: Vimanyikwiro vikuru vya galu wakulwara ni pernicious anemia na kuchepa thupi chomene. Vimanyikwiro vya matenda ni kukura kwakuzirwa kwa m’mimba, glomerulonephritis, kutondeka kwa impso, chibayo cha pakati pa viŵaro, uveitis ya kunthazi, ataxia ya bongo, hyperesthesia panji kufwa viŵaro. Mitundu ya mitu yitali-kanandi yikufuma ndopa mu mphuno. Hematuria, melena, na ecchymosis ya khungu na viwaro vyakupangika na thupi vikuwoneka mu mitundu yose ya galu. Chithunzithunzi cha ndopa chikuŵa chambura kumanyikwa makora, mitundu yakupambanapambana ya maselo gha ndopa yikucepa comene, ndipo thrombocytopenia yikucepa. Para nthenda iyi yasakanizgika na ndopa za Babesia, Bartonella, na vinyake, ŵanthu ŵanandi ŵakufwa. Ŵana ŵa galu ŵakuŵa ŵatali kuluska ŵagalu ŵalara.

Ntchewe zinyake zikuŵa na vilonda vyakuzungulira panji vyakuzungulira panji vyakuphyoka pa khungu, ivyo vingaphatikizgika kuŵa vigawavigawa para vyachitika mu malo ghanandi, na viwangwa vichokovichoko panji viwangwa vyakuwoneka. Usange palije matenda ghachiŵiri, palije kuyabwa. Pali nthengwa yichoko waka panji papules, kupanga vilonda vichokovichoko vya ndopa. Thupi lose linyake likufumiskikapo sisi, ndipo khungu likuwoneka kuti likukhoma .
Vipangizo vyakuyezga
1. Kuyezgeka kwa chitetezo cha Ehrlichia canis
2. Kuyezgeka kwa Ehrlichia/Anaplasma
3. Kuyezgeka kwa Ehrlichia/Babesia/Anaplasma Combo
4. Kuyezgeka kwa Ehrlichia/Lyme/Anaplasma
5. Kuyezgeka kwa Ehrlichia/Babesia/Anaplasma/Mtima Combo
6. Kuyezgeka kwa Ehrlichia/Lyme/Anaplasma/Mtima Combo







