Feline Calicivirus: Chimoza mwa matenda ghatatu agho ghakumanyikwa chomene mu amphaka .
Aug 20, 2021
1. Kasi ni Feli Calinecirus wuli (FCV)?
Feline Calicivirus (FCV) ni virus iyo yikupangiska kuti munthu waŵe na matenda ghakupuma (URI) mu amphaka. Feline Calicivirus (FCV) ni virus iyo yikuthandazgika chomene ndipo yingapangiska kuti munthu waŵe na matenda gha kupuma mwakuzika na matenda gha mulomo mu amphaka. Nchakumanyikwa comene pa malo ghakubisamako na malo ghakubabako, ndipo kanandi vikukhwaska ŵana ŵa mphaka. Amphaka ŵanandi ŵakuchira chomene para ŵakhwaskika na calicivirus, kweni mitundu yakusoŵa ya virus iyi njakukoma chomene. Virusi ili likupangiska kuti ŵanthu ŵaleke kuŵa na wofi. Feline Calicivirus (FCV) ni ya mbumba yikuru yakuchemeka Caliciviridae , ndipo ŵamishonale ŵake ŵakukhwaska mitundu yakupambanapambana ya vimiti, kusazgapo kalulu, viŵeto, viŵeto, vinyama vyakukhwaŵa, viyuni, na ŵanthu ŵa mu nyanja. Virusi la munthu, norvirus ni membala wa mbumba ya Calicividedae ndipo yingapangiska matenda gha nyengo yichoko waka kweni ghakukondweska yayi.

Mitundu yinandi ya FCV yikuthandazgika mu amphaka ŵa pa nyumba na amphaka ŵa mu thengere. Virusi ili likupangiska kuti munthu wasinthe, ndipo ivi vikupangiska kuti paŵe mitundu yiphya iyo yingaŵa kuti yikuvikilirika yayi na katemera uyo walipo. Vinthu vikupambana mu ukuru wa matenda agho ghakupangiska, ndipo ghanandi ghakupangiska waka matenda ghakuzika pera . Luso la kusintha kwa virus iyi lingalongosora chifukwa icho matenda ghachalipo kanandi waka pamanyuma pa vyaka 40 vya katemera wa FCV.
2.Chifukwa wuli gulu lane lili na matenda?
FCV ndiyo yikusangika chomene mu malo gha mulwilo ({0}}}cat. Amphaka ŵali mu malo ghakubisamako, masitolo gha viŵeto, na malo agho ngozi ya kuwonekera njakukwana, apo 25% kufika pa 40% ya amphaka ŵangaŵa ŵakunyamura.
Virusi ili likuthandazgika kwizira mu kukhwaskana mwaluŵiro na maloŵe, mphukira za mphuno, na kufumiska maso gha mphaka iyo yili na matenda, ndiposo madontho gha aerosol agho ghakuthandazgika para mphaka yasunkhunyika. Mayeso gha laboratory ghakasangaso kachirombo aka mu msuzi, m’mimba na ndopa. Kanandi amphaka ŵakuthandazga kachirombo aka masabata ghaŵiri panji ghatatu kufuma apo ŵali na kachirombo aka, kweni amphaka ŵanyake ŵazamuŵa ŵatali- cha nyengo yitali na kuthandazga virus mwaluŵiro kwa myezi yinandi.
FCV ni virus yankhongono chomene iyo yingapona pa mtunda kwa mwezi umoza mu malo ghanyake. Ŵanthu awo ŵakukumana na amphaka awo ŵali na nthenda iyi ŵangatumizga virus iyi mwambura kumanya ku vinyama viphya. Vinthu ivyo vikukhwaskana na maji gha thupi gha mphaka, nga ni mbale za vyakurya, mabokosi gha vyakuvunda, panji vyakugona vya mphaka, vingaŵaso vyakupangiska matenda.
3. Kasi nchivici pa nyengo ya matenda?
Pamanyuma pa kuwonekera kwa FCV, nyengo yakuŵikika yakuŵikika ni mazuŵa 2 mpaka 14 pambere vimanyikwiro vindawoneke. Pakwamba kachirombo aka kangaŵa na mtundu wa mtundu wa m’kamwa. Pamanyuma pakuti virus iyi yikuyana waka, yingathandazgika ku viŵaro vinyake kwizira mu ndopa. Ndipouli, FCV yikutemwa chomene kukhwaska mlomo na viwaro vya mapapo. Amphaka ŵanandi ŵazamuŵa na matenda gha kupuma gha kupuma, ndipo mu nyengo zakofya chomene, virus iyi yinganjira mu maphapu na kupanga chibayo.
Vimanyikwiro vya mphaka vikuthemba pa umo FCV yikuŵira.
Pakwamba, mphaka yizamulongora vimanyikwiro- nga ni vimanyikwiro, kusazgapo kubisa, kukhuŵara kwa mphuno, malungo, ndipo nyengo zinyake kugwedezga. Kufumiskika kunandi kungafuma mu maso na mphuno. Mu nkhani zakofya chomene, amphaka ŵazamuŵaso na kutupa na vilonda pa mzere wa lulimi na mulomo. Kuloŵera, kugaŵa mwakuzika, na kuleka kuŵa na khumbo la kurya kungacitika.
Amphaka awo ŵali na mphuno yakuchimbira na maso ghakuru agha ghangakhalako kwa mazuŵa 5 panji 10 mu milandu yichoko waka ndiposo masabata 6 mu milandu yikuru. Pa nyengo ya ulwari, nyengo zinyake matenda gha mabakiteriya nagho ghangachitika. Amphaka angacepeska thupi, ndipo matenda ghangapangiskaso kuti amphaka awo ŵali na nthumbo ŵaŵafumyemo ndopa. Amphaka ŵanandi ŵakuchira chomene, kweni ŵanyake ŵazamuŵa na gingivitis yambura kumara, iyo yingapangiska kuti m’kamwa na kutupa kwakukhora na kutupa ndiposo kurya mwakupweteka. Amphaka ŵalara na ŵana ŵa mphaka ŵakuŵa na vimanyikwiro vikuru chomene.
Calicivirus yikupangiska kuti paŵe vilonda vya mulomo .
Mwamwaŵi, amphaka ŵakufwa mwakusoŵa chifukwa cha matenda gha FCV. Amphaka awo ŵakupanga FCV -VSD ŵazamuŵa na vimanyikwiro vikuru chomene:
Ivi vikusazgapo malungo ghakuru, kutupa kwa mutu na malundi, ndiposo vilonda vyakukhotakhota na kutaya sisi pa mphuno, maso, makutu, na mapadi gha malundi.
Mulomo na makutu vingaŵa vya chikasu chifukwa cha kupwetekeka kwa chiwindi, ndipo kutuluka ndopa kungachitika pasi pa khungu na thirakiti la kugaya.
FCV{{0}VSD yikukoma mu 60% ya amphaka.
4. Kumbi mungaziŵa wuli cangulicirus?
Mu nyengo zinandi, kusangika kwa matenda ghakukhwaskana na matenda gha calicivirus kukuthemba pa vimanyikwiro vya chipatala, comenecomene vilonda. Kusangika kwakusimikizgika kwa kachirombo ka virus nkhwakukhumbikwa yayi nyengo zose, kweni kungaŵa kuti nkhwakukhumbikwa kuti vinyama vilere, panji usange mphaka yikukhwaskika na virus ndipo yikuzgora makora yayi para munthu wapokera munkhwala.
Kupima kungachitika mwa kuwunganya viyezgelero vya maselo na vyakufumiska kufuma mu mulomo, mphuno, panji maso, na kupeleka masampulo agha ku labotale kuti ŵayezgeke mwapadera. FCV antigen mayeso ghakuyezga agho ghakupelekeka na Aijin Biotech nayo wakugwiliskira nchito vyakufumiska vya mulomo, mphuno, na m’chiŵiya kuti viyezgeke, ivyo vingamanya mwaluŵiro usange mphaka yili na matenda panji yayi mu mphindi 5-10.
Usange matenda agha ghathandazgika ku mapapo, ŵangawunganya sampulo kuti ŵayezge kwizira mu ndondomeko iyo yikuchemeka kuti kuthilira kwa transtracheal. Usange mphaka mwamabuchi yikulongora vimanyikwiro vya limp, x{-rays zingaŵa zakuzomerezgeka kuti zileke kuŵa na vifukwa vinyake, nga nkhupwetekeka. Usange mphaka yili na vimanyikwiro vya kupuma, dokotala winu wa vinyama wazamumuphalirani kuti ŵamupimirepo, nga ni chifuŵa panji chifuŵa x-rays, mayeso gha ndopa, panji chikhalidwe na mayeso ghakukhwaskana na kukhuŵara chifukwa cha kufunyapo kwambura kumanyikwa.

Ma labotale gha malonda ghakugwiriskira ncito nthowa ziŵiri kuti ghamanye usange ghalipo gha FCV: cimoza nchakuti ŵasambizge virus iyi mu mbale ya petri, ndipo yinyake njakuti munthu wagwiriskirenge ncito vithuzithuzi vyakulembeka vya PCR (RT{0}}PCR), ivyo vingamanya cigaŵa cinyake ca calicivirus - vinthu vyakukhwaskana na majini. Nangauli RT{{3} PCR kuyezgeka kungaŵa kwakumanyikwa chomene mu vigaŵa vinyake, vyakuchitika vya nthowa ziŵiri zakuyezga ni vyakuyana waka .
5. Kasi ni vichi ivyo vikupangiska kuti munthu waŵe na calicivirus mu amphaka?
Pasono palije munkhwala wakuti ŵalekeske virus iyi, kweni awo ŵali na viŵeto ŵangapeleka wovwiri wakukhozga ku amphaka ŵawo, ndipo chitetezo cha mphaka ya mphaka chingalimbana na matenda agha. Amphaka ŵanandi ŵangachira ku nyumba, kweni amphaka awo ŵali na nthenda iyi ŵangakhumbikwira kuti ŵapwelelerenge chomene.

Sungani mphuno ya mphaka na maso, ndipo gwiliskirani ntchito madontho ghakupopera na mchere wa mchere kuti viwovwire kuwuskapo mphuno. Munkhwala uwo ukuphwanya mucus, nga ni bromopurine, ungawovwiraso kuti munthu waleke kukhuŵara. Non- 1000000000000000000000000000000000000000000000. Usange nchakukhumbikwa, munkhwala wakukoma tuvilombo ukufuma mu thupi, ukugwiriskirika nchito kuti uchizge matenda gha mabakiteriya agho ghali na mwaŵi.
Kanandi amphaka ŵakuleka kurya chakurya chawo chifukwa cha kuzura kwa mkamwa na vilonda na kuleka kurya. Ŵakurya ŵakwenera kupeleka vyakurya vyakufewa na sungu lankhongono. Vyakurya ivi vingapangika mu puret kuti viŵe vipusu kumira, na kutenthemeska pachoko kuti visazgireko sungu lawo. Usange amphaka ŵandaryeko kwa mazuŵa ghakujumpha ghatatu, ŵangakhumbikwira kuti ŵakhale mu chipatala kuti ŵarye maji na vyakurya ivyo vikuŵa mu misempha .
Usange mphaka yinu yili na pulagel (green / ellow) ya maso, dokotala winu wa vinyama wangamulemberani munkhwala wa maso. Nangauli matenda gha mavairasi ghakuzgora yayi ku munkhwala wakukoma mabakiteriya, madokotala wangalemba munkhwala wakukoma tuvilombo ({1}} sceptrum (nga ni amoxicillin{{- clavolanic acid kusazgako) kuti matenda ghachiŵiri ghaleke kukhwaskika na matenda gha mabakiteriya kuti ghaleke kusuzgika na nthenda iyi, chomenechomene mu mphaka.

Amphaka awo ŵali na mphuno panji kukanizgika kwa mphepo ŵangasanga candulo na cinyezi ca cilengiwa, nga nkhutoleka mu cimbuzi ca chinyezi kanandi waka pa zuŵa kwa maminiti 10-15. Kuti vikhuŵazgo vichepeskeke, nchakovwira kupukuta vyakufumiska kufuma ku nkhope panji maso gha mphaka na viwaro vyakunyowa. Pakuti amphaka awo ŵali na matenda ghakupuma ŵakuŵa na sungu lakulopwa la sungu, chakurya chawo chizamuchepa. Kurya vyakurya vinyake vyakutenthemeska pachoko, vyakunowa vya mu viŵiya vyakuŵikamo viŵiya kungawovwira kuti ŵakhumbe kurya. Nyengo zinyake, dokotala wangamulemberani munkhwala wakupempha chakurya.
Usange mphaka yili na FCVV-VSD, yikwenera kupokera wovwiri wa nkhongono, kusazgapo maji gha mu misempha, munkhwala wakukoma tuvilombo, na munkhwala unyake umo vikukhumbikwira.
6. Kasi mungakanizga wuli calciacirus?
Katemera wangakwaniska yayi kuŵika FCV, kweni usange mphaka yinu yikukhwaskika na katemera, yingacepeskako comene umo matenda ghakuŵira. Pasono pali katemera wakusazgikira wakupambanapambana wakulimbana na FCV, Feline Herpesvirus Mtundu 1 na Feline Panleukopenia Virus Virus (ivyo vikupangiska kuti mphaka na canine vileke kusinthika ), ivyo vingaŵikika mu intranasally panji kuŵikika. Katemera uyo wali na katemera wali na virus yakusinthika ya umoyo, ndipo katemera uyo wakuŵikika wangaŵa virus yakusinthika ya umoyo panji virus iyo yikuleka kugwira ntchito. Amphaka awo ŵakupokera katemera wa mphuno ŵangabisama kwa mazuŵa 4 panji 7 pamanyuma pakuti ŵapokera katemera.
Katemera wa mphaka wa mphaka
Association of Practitions (AAFP) yikuyowoya kuti ŵana ŵa mphaka ŵakwenera kupokera katemera na katemera wakuzirwa (FPV, FHV, FCV) pa 6-8 masabata, ndipo pamanyuma pake katemeraso wa 3-4 mpaka apo ŵaŵe na masabata 16. Katemera wa ŵalara ŵakupelekeka pa 1 vyaka ndipo pamanyuma pake pa vyaka 3 vyose. Dokotala winu wa vinyama wangaphalira ndondomeko iyo yasinthika mwakuyana na ngozi ya mphaka ya mphaka yinu na masuzgo agho ghangaŵapo. Ndondomeko ya katemera wa rabies njakupambanako pachoko chifukwa yikuchitika kamoza pa myezi 3, ndipo pamanyuma pa vyaka 1, ndipo pamanyuma pa vyaka 3 vyose 3. Usange amphaka ŵali mu malo ghakofya chomene, gha mphaka zinandi, mu nkhani iyi, ŵakwenera kuzgoŵezgeka chaka chilichose. Nanga ni amphaka awo ŵali na calicicirus ŵakwenera kupokera vyakukhozga chifukwa ŵangatondeka kulimbana na mitundu yinyake ya virus iyi.

Kafukufuku walongora kuti katemera wangapangiska kuti mavairasi ghaleke kuchitika mwaluŵiro.
Pasono pali katemera wakuchemeka Calivax, uyo wakusazgapo mtundu wakusintha wa mtundu wa FCV uwo ukupangiska FCV-VSD, na mtundu wa FCV. Katemera wangaŵa na nkhongono yinyake yakuvikilira pa FCV-VSD iyo yikusangika, kweni chifukwa chakuti mitundu ya virulent iyo yikupangiska kuti matenda agha ghakufuma ku kusintha kwakupambanapambana kwa mitundu yakupambanapambana mu nthewa zapasi - invasive, nchakusuzga kumanya umo Calicivax wakuchitira na vyakuchitika vya munthazi. Calicivax ni chigaŵa cha katemera wakukhumbikwa yayi ku amphaka wose.
Usange muli na amphaka ŵanandi ndipo yumoza panji ŵanandi ŵa iwo ŵakupokera wovwiri wa FCV, mbwenu mukwenera kupatura vinyama ivyo vyakhwaskika, vyakurya vyakutowa na mbale za maji, mabokosi gha vyakuvunda na vinthu vinyake ivyo vingaŵa vyakufipirwa na virus. Nthowa yakuchepeskeka ya mafuta, iyo yili na hafu ya kapu ya bleach pa galoni pa maji, yingakoma makora kachirombo aka. Nthowa zakutozga izo zili na phenol, nga ni maji gha Lyso, zikovwiraso, kweni zikwenera kugwiliskirika ntchito yayi pa amphaka chifukwa zingakwiyiska amphaka ndipo zikupangiska kuti zileke kuŵa na poizoni. Pa nyengo iyi , mweneko wangakhumba kupoka amphaka ŵanyake kutali na nyumba kuti ŵaleke kukumana nawo. Virusi ili lizamufwa mwachibadwa pamanyuma pa mwezi umoza.
Amphaka awo ŵakuŵa ŵanyamura ŵa virus iyi ŵazamulutilira kuthandazga kachirombo aka ku nyumba, nangauli ŵangachira ku matenda agha. Mweneko wakukhumbikwira kwiza na virus- kunyamura mphaka kunyumbaso, ndipo pamanyuma pake kuwukoma kuti vinyama ivyo vyakhalako vivikilire matenda.
Para mwaza na mphaka yiphya ku nyumba, nchamahara kuti muyipature ku amphaka ŵanyake awo ŵali mu nyumba kwa masabata ghaŵiri panji ghaŵiri na kulaŵiska vimanyikwiro vya matenda.
Pakukhwaskana na nthenda ya FCV, awo ŵali na nthenda ya shit ŵakwenera yayi kughanaghana kuti vyose viŵenge makora usange katemera wapelekeka, chifukwa nyengo yakuvikilira ya katemera nayo njakucepa, ntheura nchakukhumbikwa comene kuti katemera wapokere katemera nyengo zose. Katemera uyu ni madola mazana ghanandi pera, kweni wakusunga ndalama za katemera. Para mphaka yikulwara, yikudura chomene kuluska madola mazana ghanandi, ndipo yizamunyamulika kuti yiŵe na umoyo, iyo yikukhwaska chomene.







