Kuyezgelera Matenda Ghakuthandazgika gha Bovine Pleuropneumonia (CBPP): Kukhozgera Kuwoneseska Mwaluŵiro mu Mskambo wa Ng'ombe

Nkhukumbuka nyengo yakwamba apo nkhawona mskambo uwo ukaŵa na CBPP. Kukhosomola kukaŵa kwambura kuleka-mukapulikanga kufuma mu msewu pambere mundafike nanga nkhu mapeni. Kweni icho chikanikhwaska chomene kuluska vinyama ivyo vikalwaranga ni ivyo vikaŵa kuti vikulwara yayi. Kwimilira pafupi chomene na ŵanyawo ŵa pen awo ŵakakhosomoranga, kurya, kumwa, kulaŵiska uku na uku nga kuti palije chinthu icho chikaŵa chambura kwenelera. Ndiyo apo yikadina: nthenda iyi yikuseŵera chilungamo yayi.

Mungachimanya yayi mwa kulaŵiska waka. Vinyama vinyake vikunyamura na kuvithiska kwa myezi yinandi kwambura kuti viŵe na fiva panji kusoŵa chakurya. Ŵakuŵa ŵantu awo ŵakuŵa na matenda ghambura kuyowoya, ndipo pa nyengo iyo mukumanya ivyo vikucitika, gulu lose laŵa kuti lamanyikwa.

Chamoyo chekha-Maykoplasmasubsp.mykoyidi-wakukhazikiska sitoro mu maphapu nakuluta ku ntchito. Kutupa kukukura, pleura yikuŵa yakukhora, ndipo kupuma kukusuzga. Mu milandu yakuŵinya, kuwonongeka nkhwambura kuzgoka. Mu matenda ghambura kumara, vinyama vikukura makora yayi umo vikwenera kuŵira.

Kwa vyaka vinandi, ŵadokotala ŵa vinyama ŵasambira kumanya cithuzithuzi cakumanyikwa comene: malungo agho ghakwiza na kuluta, cikhoso ico cikukhalilira, ng’ombe izo zikuleka kuŵa na umoyo pachokopachoko. Kweni vimanyikwiro ivi nyengo zose vikusazgapo makora yayi. Ŵana ŵa ng’ombe ŵangasanga makora yayi. Ng'ombe zingadontha mu mkaka. Nyama yimoza yingawoneka kuti yafumapo, ndipo pamanyuma yikuweleraso, ndipo pamanyuma yikukhiraso. Nchakusokonezgeka kupatulapo usange mukupenja na vipangizo vyakwenelera.

Ndi apo apo kuyezgeka kwa antibody kukunjira. Kukuŵikako mahara yayi ku vimanyikwiro-kukumuphalirani waka usange chinyama chakwera zgoro ku Mmm. Ndipo uthenga uwu ukusintha vinthu vyose.

Ndakhala na ŵakupanga na kwenda mu vyakuchitika vyawo vya mayeso kanandi waka kuluska umo ningaŵerengera. Vinyama vichoko waka viwemi mu gulu kanandi vikupangiska kuti paŵe kudumbiskana kwakusuzga. Kasi ŵakafuma nkhu? Kasi ŵakhala kuno kwa nyengo yitali wuli? Kasi ni vichi vinyake ivyo tikusunkhunya na kunjira mu yadi iyi? Ivyo vikufuma mu mayeso vikumupani mazgoro ghose yayi, kweni vikumuchichizgani kufumba mafumbo ghakwenelera.

Mu malo ghakofya chomene-malo agho CBPP yikumanyikwa kuti yikuzungulira, panji uko ng’ombe zikujumpha mu mphaka-kuchitiska mayeso agha pa ndondomeko nkhwakupulikikwa. Chifukwa chakuti mskambo uliwose uli na nthenda iyi yayi, kweni chifukwa chakuti ndiyo nthowa yimoza pera yakumanyira nadi. Mayeso gha kuchipatala pera ghakuleka malo ghanandi ghakukayikiska.

Mayeso gha VETDiagnostix ghaŵa ghakovwira chomene mu nyengo izi chifukwa ghakugwira ntchito. Mungachitiska pa-site na kusanga data apo ng'ombe zichali mu chute. Ici cikung’anamura kuti ivyo ŵakusankha vikuchedwa yayi. Usange pali suzgo, mukumanya pambere vinyama vindatumizgike panji viphya vindanjire.

Palije uyo wakukhumba kuŵa famu iyo yikambiska nthenda. Ndipo palije uyo wakukhumba kutaya vinyama chifukwa cha nthenda iyo yingaŵa kuti yikakoleka pakwamba. Ndiyo mtengo weneco wa kuwonelera-kuwoneska waka mabokosi yayi, kweni kusunga mskambo mu nthowa iyo yikuchitapo kanthu m’malo mwa kuchitapo kanthu.