Canine distemper ni nthenda yakuthandazgika chomene iyo yikukhwaska chomene galu na ŵanyake ŵa mu Canidae na mbumba za vinyama vinyake ivyo vikurya nyama. Vinthu ivyo vikupangiska kuti munthu waŵe na suzgo ili, ni virus ya canine distemper (CDV), iyo yili mu mtundu wa .Mavairasi. Matenda ghangakhwaska viŵaro vinandi, ndipo vimanyikwiro vya kupuma, vya m’matumbo na vya wongo vikuŵa pakati pa vimanyikwiro ivyo vikumanyikwa chomene vya chipatala.

Nangauli katemera wa nyengo zose wacepeskako comene nthenda ya canine distemper mu ŵagalu awo ŵapokera katemera, kweni virus iyi yindamare. Milandu yikulutilira kumanyikwa mu agalu awo ŵandapokere katemera, ŵana ŵa galu awo ŵali na mbiri yambura kukwana ya katemera, ŵanthu awo ŵakukhala mu malo ghakukhalamo na vinyama vya mu thengere. Kuŵapo kwa vinyama ivyo vikukhwaskika kukung’anamura kuti CDV yikulutilira kuŵa nkhani yakukhumbikwa mu ntchito ya vinyama ya zuŵa na zuŵa.

Vimanyikwiro vya matenda

Kuwonekera kwa chipatala kwa canine distemper nyengo zose kukuyana yayi. Ntchewe zinyake zikuŵa na nthenda yichoko waka ya kupuma panji ya m’matumbo, apo zinyake zikukura na kuŵa na nthenda yikuru ya thupi panji ya wongo.

Vimanyikwiro vyakwamba vya matenda ivi vikuŵa nga ni malungo, kusuzgika maghanoghano, kuchepa kwa chilato cha chakurya, kufumamo kwa maso na mphuno, kukhosomola na kusuzgika kupuma. Kubokora na kukhweŵa navyo vingaŵapo. Mu milandu yakuthupi, kunjilirapo kwa mitsempha kungapangiska kuti minofu yiŵe yakusunkhunyika, kugwedezeka, kutondeka kukolerana, kukhwaskika na vinyake vyambura kwenelera vya mitsempha.

Hyperkeratosis ya viŵaro vya malundi na mphuno, nyengo zinyake yikuchemeka kuti "nthenda ya viŵaro vyakukhozga," yingawonekaso ku agalu awo ŵali na distemper.

Vimanyikwiro vya wongo vingaŵapo para vimanyikwiro vya kupuma panji vya m’matumbo vyawoneka ndipo nyengo zinyake, vingaŵapo para nthenda yakwamba ya thupi yamara. Kupambana uku kwa kukura kwa matenda kungapangiska kuti kumanyikwa kwa matenda mwakuyana na vimanyikwiro vya chipatala pera kuŵe kwakusuzga, comenecomene cifukwa cakuti matenda ghanyake ghanandi gha galu ghangapangiska vimanyikwiro vyakuyana waka vya kupuma panji vya m’matumbo.

Matenda ghakuthandazgika na ŵanthu awo ŵali pa ngozi yikuru

Matenda gha galu ghakuchitika pa charu chose. Kanandi ngozi iyi yikuŵa yikuru chomene ku ŵagalu awo ŵandapokere katemera wakukwana, chomenechomene ŵagalu ŵachoko na vinyama ivyo vikukhala mu malo agho ŵagalu ŵanandi ŵakukhala pamoza.

Data kufuma ku kafukufuku wa chaka chimoza-wa agalu awo ŵakatumizgika ku chipatala cha vinyama ku Mashhad, Iran, yikulongora kuzirwa kwa msinkhu na umo katemera wakuŵira. Pakati pa ŵagalu awo ŵakaŵa na CDV-, 70% ŵakaŵa ŵachoko pa myezi 12 ndipo 52.08% ŵakaŵa ŵachoko pa myezi 6. Mu milandu yakukhozgeka, 91.84% ya agalu ŵakaŵa ŵambura katemera. Kafukufuku uyu wakalongora kuti ŵanthu awo ŵakafwa chifukwa cha milandu iyi ŵakaŵa 69.57%.

Malo ghakubisamako na malo ghakuponoskera ŵanthu ghangaŵa ghakofya chomene chifukwa ŵagalu awo ŵali kuzomerezgeka sonosono apa ŵangaŵa na mbiri ya katemera yambura kumanyikwa. Mu kafukufuku munyake uyo wakakhwaska malo ghaŵiri ghakusungirako vinyama, 37.3% na 41.2% pera ya ŵagalu, mwakuyana, ŵakaŵa na ma antibodies gha CDV pambere ŵandapokere katemera. Ici cikulongora kuti cigaŵa cikuru ca ŵagalu awo ŵakunjira mu viŵaro vyanthena ŵangaŵa na citetezo cakucepa.

CDV yikukhwaska waka ŵagalu ŵa pa nyumba yayi. Virusi ili lasangika mu vinyama vinandi vya mu thengere na vyakukoleka, kusazgapo nkhandwe, nkhandwe, galu wa raccoon, ferrets, mink na raccoon. Ntheura vinyama vya mu thengere vingawovwira kuti CDV yilutilire kuthandazgika ndipo vikwimira kughanaghanira kwakusazgikira kwa matenda mu malo agho vinyama vyakurya nyama vya pa nyumba na vya mu thengere vikukumana.

Kuwoneseska kwa pa charu chose uko kukalembeka mu 2025 kukasanga ukaboni wa matenda gha CDV mu vigaŵa vinandi, kusazgapo Europe, Asia, Africa na America. Kuwoneseskamo uku kukalongosoraso vyakupambanapambana vya majini pakati pa mitundu ya CDV iyo yikamanyikwa mu malo ghakupambanapambana na mitundu ya ŵalendo.

Kuziŵa kwa nthenda ya galu

Vimanyikwiro vya matenda gha canine distemper vikupambana kwa galu na galu ndipo vingaŵa na malungo, kufuma kwa mphuno na maso, kukhosomola, kukhweŵa na kupwetekeka kwa wongo. Pakuti vimanyikwiro ivi vingawoneka pa vigaŵa vyakupambanapambana vya matenda, kuyezga mwaluŵiro antigen kungaŵa kwakovwira para munthu wakukayikiska kuti wali na matenda gha CDV.

Kuyezgeka kwaluŵiro kwa Canine Distemper Virus Antigen kukusanga ma antigen gha mavairasi mu viyezgelero vya chipatala ndipo kukupereka vyakuchitika mu nyengo yichoko waka yakuyezgera. Kulingana na tekinoloje ya immunochromatographic, vikukhumbikwira vipangizo vichoko waka ndipo vingachitika mwaluŵiro mu vipatala vya vinyama, ndipo ivi vikupangiska kuti viŵe vyakovwira chomene kuwoneseska nyengo zose awo ŵakukayikiska kuti ŵali na suzgo ili.

Uteŵeti wa Kuyezgeka kwa Antigen Mwaluŵiro mu Ntchito ya Vinyama

Kuyezgeka mwaluŵiro kwa CDV antigen kungapereka uthenga wakukhumbikwa pa nyengo ya kuyezgeka kwakwamba kwa galu uyo ​​wali na vimanyikwiro vyakuyana vya chipatala.

Uwemi ukuru wakugwira ntchito ni liwiro. Chifukwa chingasangika pa nyengo iyo dokotala wa vinyama wakuluta, ndipo ivi vikupangiska kuti dokotala wa vinyama wawone CDV pamoza na matenda ghanyake ghakupambanapambana kwambura kulindilira kuti masampulo ghatumizgike ku labotale yakuwalo.

Nthowa yakuyezgera nayo njambura kusuzga. Kuyezgelera kwa immunochromatographic kwa lateral flow kanandi kukukhumba vipangizo vichoko waka, ndipo ivi vikupangiska kuti viŵe vyakwenelera ku vipatala vya vinyama vya nyengo zose ndiposo ku malo agho ŵanthu ŵakuŵavya mwaŵi wa kusanga vinthu vyakuyezgayezga.

Kuyezgeka mwaluŵiro kungaŵa kwakovwira chomene para galu wakulongora vimanyikwiro vyakupambanapambana vya kupuma, vya m’matumbo panji vya wongo ndipo wali na mbiri yakukwana yayi panji yambura kumanyikwa ya katemera. Chifukwa chiwemi chingakhozgera ivyo ŵasankha pa nkhani ya kujipatura na kufufuzaso vya matenda.

Kumene Kuyezgeka kwa CDV Mwaluŵiro Kungaseŵezeskeka

Muvipatala vya vinyama, kuyezgeka kwa antigen mwaluŵiro kungaŵikika mu kuyezgeka kwakwamba kwa ŵagalu awo ŵali na vimanyikwiro vya chipatala ivyo vikukolerana na distemper.

Mumalo ghakusungirako vinyama na malo ghakuponoskera ŵanthu, kuyezgeka kungaŵa kwakovwira para ŵagalu awo ŵali kuzomerezgeka sonosono ŵali na umoyo wambura kumanyikwa panji mbiri ya katemera, comenecomene para matenda ghakupuma panji gha m’matumbo ghalipo kale pakati pa ŵanthu.

MuNyumba zakuberekera galu na malo ghanandi ghakukhalamo galu, kuyezgeka mwaluŵiro kungawovwira kufufuza ŵanthu awo ŵakukayikiska kuti ŵali na suzgo ili na kovwira ŵanchito ŵa vinyama kuti ŵazgore mwaluŵiro para vinyama vinandi vyaŵa na vimanyikwiro vyakuyana.

Kuyezgeka mwaluŵiro kungaŵaso kwakovwira mu .malo gha mwamabuchibuchi na gha nyengo zose, apo ivyo ŵasanga nyengo yeneyiyo vingaŵawovwira kuti ŵamanye usange ŵakwenera kughanaghanirapo vya kuyezgeka kwakusazgikira mu labotale panji kujipatura.

Nthowa Yakugwira Ntchito Yakumanyira CDV

Canine distemper yingawoneka mu nthowa zinandi zakupambanapambana, ndipo palije chimanyikwiro chimoza cha chipatala icho chingakwaniska kukhozgera kuti munthu wali na nthenda iyi. Mbiri ya katemera, kulongosora kwa chipatala, ngozi ya kukhwaskika na ivyo vikusangika mu labotale vyose vikovwira pakupima nthenda.

Kuyezgelera mwaluŵiro kwa antigen kukupereka nthowa yiwemi yakuwonera awo ŵakukayikiska kuti ŵali na suzgo ili pa nyengo ya ulendo wakwamba wa kuchipatala. Para ivyo vyasangika ni viwemi, vingapereka ukaboni wakukhumbikwa wakukhozgera kuti munthu wali na nthenda iyi. Para ivyo vyasangika ni viheni kweni kukayikira kwa chipatala kukukhalilira kwakukhora, kungakhumbikwa kuyezgekaso.

Kwa ŵadokotala ŵa vinyama, ntheura mtengo wa kuyezgeka kwa CDV mwaluŵiro uli mu nkhongono zake zakupeleka .uthenga wa luwiro, wakusangika pa nyengo iyo ŵakusankha vyakuchita pa nkhani ya chipatala. Kugwiriskira ncito pamoza na kuwoneseska kwa chipatala ndiposo, para nchakukhumbikwa, kukhozgera mu labotale, kungaŵa cigaŵa cakovwira ca nthowa yakumanyira nthenda ya canine distemper.

Mazgu ghakulongosora

Buku la Merck la Vinyama.Nthenda ya galu.

Sarchahi AA, na ŵanyake. Kuziŵa kachirombo ka galu mu viyezgelero vya chipatala mwakugwiliskira ntchito RT -PCR na kuyezgeka kwa immunochromatographic.Munkhwala wa vinyama na sayansi, 2022.

Wipf A, na ŵanyake. Kugaŵika kwa malo gha ŵalendo ŵa nyama na mitundu ya Canine Distemper Virus pa charu chose: Kuwoneseska na malo gha Meta - Kusanda, 2025.

D -J, na ŵanyake. Kuyezgelera kwa immunochromatography kuti ŵamanye mwaluŵiro pambere ŵandafwe ŵagalu awo ŵakukayikiska kuti ŵali na nthenda ya galu.Buku la Nthowa za Mavairasi, 2008.

Kuyezgelera kwasonosono kwa mzere wa immunochromatographic kuti CDV yimanyikwe mwaluŵiro, 2025.